Aölye Hakkında

Sabun atölyesinde öğrencinin yalnızca sabun üretmesini değil “temizlik nedir, neden önemlidir, kişisel temizliğimiz çevre temizliğiyle nasıl bağlantılıdır ve kullandığımız ürünün çevreye etkisi nedir?” sorularını deneyimlemesini sağlayabiliriz.

Sabun atölyesini 40 dakikada okul sınıfında uygulanabilecek, eğitmenin elinde uygulama senaryosu olarak kullanabileceği profesyonel bir atölye şeklinde hazırladık.

🧼 TEMİZLİĞİN FORMÜLÜ

Sabun Tasarım ve Değerler Atölyesi

Süre: 40 dakika
Hedef kitle: İlkokul – Ortaokul
Ana değer: Temizlik
Alt değerler: Kişisel temizlik • Çevre temizliği • Sorumluluk • Düzen • Tasarruf • Doğaya saygı
Atölye çıktısı: Her öğrencinin kendi sabununu tasarlaması

Atölyenin ana mesajı

“Temizlik önce kendimizde başlar, sonra yaşadığımız çevreye yayılır.”

🎯 1. ATÖLYENİN AMACI

Öğrencilerin sabun yapımını deneyimlerken

kişisel temizliğin önemini fark etmeleri,
el temizliği ve hijyen konusunda bilinç kazanmaları,
temiz bir çevrenin neden önemli olduğunu anlamaları,
atık ve ambalaj konusunda farkındalık geliştirmeleri,
kaynakları gereksiz tüketmeme davranışını öğrenmeleri,
kendi ürününü üreterek sorumluluk duygusunu geliştirmeleri,

amaçlanır.

Buradaki önemli nokta şudur:

Sabun = sadece temizlik ürünü değildir.

Öğrenciye

“Kendimi temiz tutarım. → Kullandığımı doğru kullanırım. → Atığımı doğru yere atarım. → Çevremi temiz tutarım.”

zinciri gösterilir.

⏱️ 2. 40 DAKİKALIK ATÖLYE AKIŞI

Süre	Bölüm	Uygulama
0–5 dk	🕵️ Temizlik Dedektifi	Temiz/kirli ortam oyunu
5–10 dk	🧼 Sabunun Sırrı	Sabun ve temizlik ilişkisi
10–15 dk	👋 Temiz Eller	Doğru el yıkama + hijyen
15–27 dk	🧪 Sabunumu Yapıyorum.	Sabun üretimi
27–32 dk	🎨 Sabunumu Tasarlıyorum.	Renk, şekil ve koku
32–36 dk	♻️ Çevreme de İyi Bakıyorum	.Ambalaj ve atık oyunu
36–40 dk	❤️ Temizlik Sözüm	Değer çalışması ve kapanış

🕵️ 3. 0–5 dk.

“TEMİZLİK DEDEKTİFİ”

Eğitmen öğrencilere iki görsel gösterir.

Görsel A: Temiz bir masa / sınıf
Görsel B: Dağınık ve kirli bir çalışma alanı

Sorulur.

“Sizce hangisinde çalışmak daha güzel?”

Ardından

“Peki temizliği sadece masamız için mi düşünmeliyiz?”

öğrencilerin cevapları alınır.

Tahtaya üç alan yazılır:

👤 BEN

Kişisel temizlik

🏠 YAŞADIĞIM ALAN

Ortak alan temizliği

🌍 DÜNYA

Çevre temizliği

Eğitmen

“Bugün sabun yapacağız aslında ayrıca üç farklı temizliği de keşfedeceğiz.”

🧼 4. 5–10 dk.

“SABUNUN SIRRI”

Eğitmen eline bir sabun alır.

Sorular:

“Sabun ne işe yarar?”

“Sadece ellerimizi mi temizler?”

“Ellerimizi neden yıkıyoruz?”

“Sabun kullanırken nelere dikkat etmeliyiz?”

Kısa bir açıklama:

“Sabun ve su, ellerimizdeki kir ve mikroorganizmaların uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Bu nedenle el temizliği günlük yaşamımızın önemli bir parçasıdır.”

Sonra değer bağlantısı:

“Ama temizlik yalnızca kendimizi temizlemek değildir. Kullandığımız ürünleri ve çevremizi de düşünmemiz gerekir.”

👋 5. 10–15 dk.

Eğitmen

“Bugün kendi sabunumuzu yapacağız. Ama yaptığımız sabunun ilk görevi güzel görünmek değil doğru temizlik alışkanlıklarını hatırlatmak.”

🧪 6. 15–27 dk.

“KENDİ SABUNUMU YAPIYORUM”

Atölyenin ana bölümü

Okul ortamı için en pratik ve güvenli model, hazır sabun bazı (melt & pour) kullanılmasıdır. Böylece kostik/sodyum hidroksit ile sabunlaştırma işlemi öğrencilerin bulunduğu ortamda yapılmaz.

Öğrenci başına materyaller

Çeşitli şekillerde sabun kalıpları
Yaklaşık 50–70 g hazır sabun bazı
Uygun kozmetik renklendirici
Okul ortamına uygun kozmetik koku/esans
Karıştırma çubuğu
Küçük ölçü kabı
Eldiven
Sabun etiketi
Ambalaj poşeti/kutusu

Ortak materyaller

Sabun bazı
Kontrollü ısıtma sistemi
Isıya dayanıklı kap
Ölçü kabı
Karıştırma çubukları
Silikon kalıplar
Renkler
Koku seçenekleri
Kağıt havlu
Masa örtüsü

Uygulama

1. Kalıbını seç.

Öğrenci kalıp seçer.

Örneğin:

⭐ Yıldız
❤️ Kalp
🌸 Çiçek
🐝 Arı
🌿 Yaprak

2. Sabun bazını hazırla.

Eğitmen, önceden eritilmiş ve güvenli çalışma sıcaklığına getirilmiş sabun bazını öğrenciye verir.

3. Rengini seç.

Öğrenci uygun kozmetik renklendiriciden seçer.

4. Kokunu seç.

Örneğin:

🌿 Lavanta
🍋 Limon
🍊 Portakal
🌹 Gül

5. Karıştır.

Öğrenci karıştırma çubuğuyla nazikçe karıştırır.

6. Kalıba dök.

Öğrenci, eğitmenin kontrolünde sabun bazını kalıba aktarır.

7. Dinlenmeye bırak.

Sabunlar soğumaya bırakılır.

Eğer ders süresi içinde tamamen sertleşmesi mümkün değilse, öğrencilere önceden hazırlanmış sertleşmiş sabunlar da verilebilir veya öğrenci kendi sabununun kalıbını/etiketini hazırlarken eğitmen tarafından hazırlanmış örnek ürün kullanılır.

🎨 7. 27–32 dk.

“SABUNUMA BİR KİMLİK VERİYORUM”

Öğrenci sabununa isim verir.

🧼 BENİM SABUNUM

Sabunumun adı:

Seçtiğim koku:

Seçtiğim şekil:

Sabunumu kullanırken hatırlayacağım şey:

Örneğin:

Sabun adı: Temiz Eller

Kokusu: Lavanta

Hatırlayacağım şey: “Ellerimi temiz tutarım.”

♻️ 8. 32–36 DK

“SABUNUM TEMİZ, ÇEVREM DE TEMİZ OLSUN”

Burası atölyenin çevre temizliği bölümü.

Eğitmen masaya farklı malzemeler koyar:

Kâğıt
Plastik ambalaj
Karton
Kullanılmış peçete
Sabun ambalajı

Sorulur:

“Bunların hepsini aynı yere mi atmalıyız?”

Öğrenciler cevaplar.

Ardından

♻️ GERİ DÖNÜŞÜM

📄 KAĞIT

🗑️ DİĞER ATIK

şeklinde ayrıştırma yapılır.

Eğitmen:

“Temizlik sadece çöpleri ortadan kaldırmak değildir. Çöplerimizi doğru yere bırakmak ve mümkün olduğunda atıkları azaltmak da çevre temizliğinin bir parçasıdır.”

❤️ 9. 36–40 dk.

“BENİM TEMİZLİK SÖZÜM”

Öğrencilere küçük bir Temizlik Sözüm Kartı dağıtılır.

🧼 BENİM TEMİZLİK SÖZÜM

Bugünden sonra:

□ Ellerimi düzenli temizleyeceğim.

□ Kullandığım alanı temiz bırakacağım.

□ Çöpümü yere atmayacağım.

□ Atıklarımı doğru yere bırakacağım.

□ Suyu gereksiz yere harcamayacağım.

□ Çevremi temiz tutacağım.

🌟 10. KAPANIŞ MESAJI

Öğrenciler yaptıkları sabunları ellerine alır.

Eğitmen

“Bugün hepimiz farklı sabunlar yaptık.”

“Kimimizin sabunu çiçek şeklinde, kimimizin yıldız şeklinde.”

“Ama hepsinin ortak bir amacı var.”

Kısa bir bekleme.

“Temizliğe yardımcı olmak.”

Ardından

“Temizlik sadece ellerimizde başlamaz.”

“Temizlik bir davranıştır.”

Ve son cümle

🧼 “TEMİZLİK BENDE BAŞLAR, ÇEVREME YAYILIR.”

Öğrenciler hep birlikte tekrar eder:

“Temizim. Düzenliyim. Çevreme sahip çıkıyorum.”

📦 11. ÖĞRENCİ SABUN ATÖLYE KİTİ

Bu atölyeyi sizin okul atölyelerinde kullandığınız öğrenci kutusu konseptine de çok rahat dönüştürebiliriz.

Her öğrencinin kutusunda:

🧼 Sabun bazı
🌸 Silikon sabun kalıbı
🎨 Kozmetik renklendirici
🌿 Koku/esans
🥄 Karıştırma çubuğu
🏷️ Sabun etiketi
♻️ Geri dönüşüm kartı
🧼 Temizlik sözüm kartı
📋 Mini öğrenci çalışma kartı
🎁 Sabun ambalajı

🎒 12. EĞİTMEN KUTUSU

Eğitmenin ortak kullanımına:

Sabun bazı
Kontrollü ısıtıcı
Isıya dayanıklı kaplar
Ölçü kapları
Termometre
Silikon kalıplar
Kozmetik renklendiriciler
Uygun koku/esanslar
Karıştırma çubukları
Eldiven
Masa örtüsü
Kağıt havlu
Temizlik bezi
Atık kutuları
Geri dönüşüm kartları
Örnek sabun
Öğrenci çalışma kartları

konulabilir.

🧼 13. “TEMİZLİĞİN 3 ADIMI” KARTI

Kutunun içine özel bir kart koymanızı öneririm.

KENDİM → ALANIM → ÇEVREM

👤 1. KENDİMİ TEMİZ TUTARIM

Ellerimi doğru şekilde yıkarım.

🏠 2. ALANIMI TEMİZ TUTARIM

Kullandığım yeri temiz bırakırım.

🌍 3. ÇEVREMİ TEMİZ TUTARIM

Atıklarımı doğru yere bırakırım.

Kartın altında:

“Temizlik bir alışkanlıktır.”

🎴 14. DEĞER KARTLARI

Atölyeye 6 adet küçük değer kartı eklenebilir.

🧼 TEMİZLİK

“Temizliğe önce kendimden başlarım.”

👤 ÖZ BAKIM

“Bedenimin temizliğine dikkat ederim.”

🧹 DÜZEN

“Kullandığım alanı düzenli bırakırım.”

♻️ ÇEVRE

“Çevremi temiz tutarım.”

💧 TASARRUF

“Suyu ve kaynakları gereksiz tüketmem.”

❤️ SORUMLULUK

“Temizlik herkesin sorumluluğudur.”

📝 15. ÖĞRENCİ ÇIKIŞ KARTI

“BUGÜNÜN TEMİZLİK FORMÜLÜ”

Bugün öğrendiğim en önemli şey:

Kişisel temizliğim için yapacağım şey:

Çevrem için yapacağım şey:

Benim sabunumun adı:

🎯 16. ATÖLYENİN EĞİTMEN FORMÜLÜ

Eğitmenin tüm atölye boyunca kullanacağı dört kelime:

🧼 TEMİZLE

Kendimi temiz tutarım.

🧹 DÜZENLE

Kullandığım alanı düzenlerim.

♻️ AYRIŞTIR

Atığımı doğru yere bırakırım.

❤️ KORU

Çevreme sahip çıkarım.

🌱 17. ATÖLYENİN EĞİTİMSEL AKIŞI

FARK ET

Temiz ve kirli ortamı ayırt et.

ÖĞREN

Sabunun ve el temizliğinin önemini keşfet.

ÜRET

Kendi sabununu oluştur.

DÜZENLE

Çalışma alanını temizle.

AYRIŞTIR

Atıkları doğru şekilde ayır.

SORUMLULUK AL

Kendi temizlik sözünü oluştur.

DAVRANIŞA DÖNÜŞTÜR

Temizliği günlük yaşamına taşı.

🏷️ 18. ATÖLYE SLOGANI

Ana slogan olarak

🧼 “TEMİZLİĞİN FORMÜLÜ”

“Temizliğe kendinden başla, çevrene yay.”

Alternatifler:

“Sabununu Yap, Temizliğini Yaşa.”

“Temiz Eller, Temiz Çevre, Temiz Gelecek.”

“Temizlik Bende Başlar.”

“Küçük Bir Sabun, Büyük Bir Alışkanlık.”

Özellikle okul projesi açısından “Küçük Bir Sabun, Büyük Bir Alışkanlık.” oldukça güçlü bir slogan.

⚠️ 19. GÜVENLİK VE UYGULAMA NOTU

Okul ortamında özellikle kostik/sodyum hidroksit ile sıfırdan sabunlaştırma yapılmasını önermeyiz.. Bu işlem kimyasal açıdan daha risklidir ve 40 dakikalık çocuk atölyesi için gereksizdir.

Bunların yerine

hazır melt & pour sabun bazı + kontrollü eritme + öğrenci tasarımı

modeli kullanılmalıdır.

Sıcak sabun bazının eritilmesi ve aktarılması eğitmen kontrolünde yapılmalı; ürünlerin cilt kullanımı için de kullanılan sabun bazının üretici talimatları ve koku/renklendirici ürünlerin kozmetik uygunluğu kontrol edilmelidir.

🌟 PROJENİN ANA MESAJI

“Temizlik sadece ellerimizi yıkamak değildir. Kendimize, yaşadığımız alana ve çevremize karşı sorumluluk almaktır.”